Nadciśnienie napędza chorobę zwyrodnieniową stawów

8 godz. temu

Ból, sztywność stawów oraz coraz większe problemy z poruszaniem się często przypisujemy zużyciu chrząstki stawowej. Przez lata znosi ona obciążenie, więc z czasem musi się zniszczyć. Okazuje się jednak, że to niepełny obraz. Badania opisane w Science przez zespół Su-Jin Kim i Hyo-Eun Kim pokazują, że do pogarszania stanu stawów może przyczyniać się też mechanizm hormonalny związany z nadciśnieniem tętniczym.



W Mohendżo Daro nierówności się zmniejszały, a ludzie bogacili?

5 października 2026, 12:16

Rozwój pierwszych miast często łączy się z narodzinami potężnych elit i pogłębiającymi się różnicami majątkowymi. Tymczasem badania Mohendżo Daro, jednego z dużych miast cywilizacji doliny Indusu, pokazują inną możliwość. Analiza powierzchni domów sugeruje, że nierówności ekonomiczne z czasem tam malały. Adam S. Green z University of York oraz Iqtedar Alam i Cameron Petrie z University of Cambridge opublikowali na łamach Antiquity artykuł, w którym omawiają hipotezę, że zmniejszanie się nierówności społecznych było spowodowane sposobem zarządzania miastem.


Równia pod Śnieżką może pomóc w ustaleniu granicy antropocenu

2 października 2026, 10:57

Torfowisko w Karkonoszach może pomóc wyznaczyć początek nowej epoki geologicznej. Tak przynajmniej uważają Colin N. Water i Jan Zalasiewicz z University of Leicester oraz ich zespół, którzy na łamach Nature Reviews Earth & Environment wskazali Równię pod Śnieżką jako jedno z trzech miejsc proponowanych stanowisk pomocniczych służących rozpoznaniu granicy antropocenu. W tamtejszym torfowisku zachowały się bowiem ślady przemian, które w połowie XX wieku objęły całą planetę.


Energetyki i inne słodzone napoje mogą zwiększać ryzyko raka żołądka

10 września 2026, 07:28

Osoby pijące dziennie ponad jedną porcję (240 ml) słodzonych napojów – w definicji tej mieszczą się napoje gazowane, energetyki i słodzone soki owocowe – mogą być narażone na zwiększone ryzyko raka żołądka. Tak wynika z wieloletniej obserwacji ponad 100 000 pracowników amerykańskiej służby zdrowia. Podobnej zależności nie zauważono u osób pijących napoje ze słodzikami. Jednak sami autorzy badań przyznają, że uzyskane przez nich wyniki wymagają potwierdzenia.


Sensacyjne odkrycie! Odnaleziono trumny ze szczątkami von Hochbergów, panów na Książu

29 sierpnia 2026, 05:34

W mauzoleum rodziny vom Kramsta na cmentarzu komunalnym w Świebodzicach dokonano sensacyjnego odkrycia. Wczoraj, 28 sierpnia, podczas wykonywania dokumentacji architektonicznej i konserwatorskiej mauzoleum przeprowadzono przeniesienie i zabezpieczenie znajdujących się tam mocno uszkodzonych trumien i barokowych sarkofagów. Wówczas okazało się, że trumny i sarkofagi znajdujące się w górnej części mauzoleum nie należą do członków znanej świebodzickiej rodziny fabrykantów. To zmarli w XVIII i XIX wieku członkowie rodu von Hochbergów


Powódź Magdaleny była tylko jedną z serii 16 wielkich powodzi z lat 1341–1343

26 sierpnia 2026, 08:54

Przez wieki historycy byli przekonani, że tzw. powódź Marii Magdaleny – która rozpoczęła się w lipcu 1342 roku – była największym udokumentowanym tego typu wydarzeniem w średniowiecznej Europie. Nowe badania, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowy pod kierunkiem Andrei Kiss i Güntera Blöschla z Wiedeńskiego Uniwersytetu Technologicznego, dowodzą, że pomiędzy jesienią 1341 a końcem 1343 roku Europę nawiedziło aż 16 dużych powodzi. A rok 1342 był rekordowym w ciągu ostatnich 700 lat pod względem liczby takich wydarzeń.


Przemysłowa hodowla kur przyspieszyła rozprzestrzenianie się patogenów

18 sierpnia 2026, 09:53

Przemysłowa hodowla kury domowej doprowadziła do tego, że obecnie na Ziemi żyje 31 miliardów osobników tego gatunku i stanowią one 70% masy wszystkich ptaków na Ziemi. Naukowcy z University of Oxford i University of Sheffield – Oakem J. Kyne, Bridget S. Penman, David J. Kelly i Samuel K. Sheppard – poinformowali na łamach PNAS, że intensywna hodowla drobiu stała się wylęgarnią dla jednego z najgroźniejszych patogenów pokarmowych, bakterii Campylobacter jejuni.


Zakażenie dróg moczowych – jak komórki czuciowe chronią nas przed poważną infekcją

6 sierpnia 2026, 08:40

Zakażenia dróg moczowych należą do najczęstszych infekcji bakteryjnych na świecie – większość kobiet doświadcza ich przynajmniej raz w życiu. Towarzyszą im uciążliwe objawy: ból w podbrzuszu, pieczenie podczas oddawania moczu i silne parcie zmuszające do częstego korzystania z toalety. Od dawna podejrzewano, że ta zwiększona częstotliwość mikcji nie jest wyłącznie przykrą dolegliwością, lecz mechanizmem obronnym – im szybciej organizm wypłukuje bakterie z pęcherza, tym mniejsze ryzyko poważnej infekcji. Nie wiadomo było jednak, które konkretnie komórki nerwowe wykrywają zagrożenie i uruchamiają tę reakcję.


H. erectus czy P. boisei? Ślady sprzed 1,4 miliona lat mogą znacząco zmienić naszą wiedzę

31 lipca 2026, 15:57

W północnej Kenii, w formacji Koobi Fora nad jeziorem Turkana, zespół badaczy z USA i Kenii odkrył wyjątkowe stanowisko skamieniałych śladów stóp sprzed około 1,43 miliona lat. Odciski zachowane na jednej powierzchni dawnego brzegu jeziora dokumentują grupę ośmiu hominidów poruszających się razem w tym samym miejscu i czasie.


Iloma językami mówiła ludzkość w przeszłości? Naukowcy doszli do zaskakujących wniosków

27 lipca 2026, 15:57

Obecnie na świecie istnieje około 7200 języków. Brzmi imponująco, ale nowe badanie opublikowane w Science pokazuje, że to zaledwie blady cień dawnej różnorodności językowej. Damian Blasi (Uniwersytet Pompeu Fabra, Uniwersytet Harvarda), Marcus Hamilton (University of Texas, Santa Fe Institute), Russell Gray (Instytut Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Placka, Uniwersytet w Auckland) i Claire Bowern (Yale University) zrekonstruowali, jak zmieniała się liczba języków w holocenie i doszli do wniosku, że 3000–1000 lat temu na Ziemi mogło istnieć nawet kilkadziesiąt tysięcy języków.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy